Самбо

Перадумовы да стварэння самбо ўзнікла ў 1920-я гады ў Саюзе Саўецкіх Сацыялістычных Рэспублік. Перад спецыялістамі стаяла задача разрабіць эфэктыўную сістэму рукопашнага бою для патрэб арміі і правоахоўных органаў, даступную для масавага навучання. У аснову новай дысцыпліны лёглі лепшыя тэхнікі нацыянальных віддаў барацьбы народаў СССР, а таксама японскага дзюдо і еўрапейскай барацьбы.

Ключавыми фігурамі становішча стылю станулі Васіль Ошчэпкаў, які вивучаў дзюдо непасрэдна ў Японіі ў Дзігоры Кано, і Віктар Спірыдонаў, які развіваў сістэму на аснове аналізу травмаў і эфэктыўнасці прыёмаў. Іх ідэі былі сістэматызаваны Анатолем Харлампіеўым, які шмат падарожнічаў па краіне, збіраючы фальклорныя звесткі аб мясцовых віддаў барацьбы.

Афіцыйнай датай нараджэння самбо лічыцца 1938 год, калі Всесаюзны камітэт па справах фізкультуры і спорту выдаў пастаноўу аб развіці барацьбы вольнага стылю (самбо). У пасьляваенныя гады від пачынаў пасырацца за межы СССР. У 1970-я гады сформавалася падзел на спартыўны і баёвы напрамкі.

У 1985 годзе была згуртавана Міжнародная аматарская федэрацыя самбо (FIAS), якая занялася працягваннем дысцыпліны на сусветнай арэне. У 2000-я гады самбо атрымала часовае прызнанне Міжнароднага алімпійскага камітэту. Сёння федэрацыя праводзіць чэмпіёнацы сусвету і кантінэнтаў, у тым ліку гульні Азіятскіх бойовых мастацтваў і Еўрапейскія гульні, імкнучыся да ўключэння ў пастаянную праграму Алімпіады.

Самбо традыцыйна займае лідуючыя пазыцыі ў сістэме фізічнага выхоўання краін паставаецкага прастору. У Расійскай Федэрацыі від спорту мае статус нацыянальнага дастаяння і падтрымваецца на дзяржаўным узроўні.

Ключавыя этапы развіцця:

1. 1940–1950-я гады: Унесэнне самбо ў праграму падрыхтоўкі сілавых структур і арміі.
2. 1960–1980-я гады: Даміноўанне савацкіх спартсменаў на міжнароднай арэне, стварэнне школ у саюзных рэспубліках.
3. 1990-я гады – сучасны час: Дзейнасць нацыянальных федэрацый у незалежных дзяржавах, праведзенне камерцыйных турніраў.

Спартсмены з Расіі, Беларусі, Казахстану, Грузіі і іншых краін рэгіёну рэгулярна здобываюць златыя медалі чэмпіёнатаў свету. Экасістэма «ПроБои» забяспечвае інструменты для аўтаматызацыі працы федэрацый і клубоў, упрасняючы працэс рэгістрацыі ўдзельнікаў і вядзенне турнірнай дакумэнтацыі.

Змаганні регулююцца стандартами Міжнароднай федэрацыі самбо (FIAS).

Фармат хапкі:

1. Площадка: Татамі памерам ад 9x9 да 12x12 метраў.
2. Час: 5 хвілін чыстага часу для ўзрослых спарцменаў.
3. Экіпіроўка: Чырвоная ці сіні куртка, шорты таго ж колеру, спэцыяльныя мяккія буцкі (самбоўкі), зашчыта паху.

Ацэнка дзеянняў:

1. Чыстая перамога: Бросак на спіну з амплітудаю ці хуткі болевы прыём.
2. Перамога па ачках: За броскі, перавороты і ўтрыманні.
3. Перавага: Розніца ў 12 ачкоў у спартыўным самбо.

Забароненыя дзеянні (Спартыўнае самбо):

1. Удары рукамі і нагамі.
2. Удушаючыя прыёмы.
3. Болевыя на хрыбет і шыю.
4. Хапанні за пальцы і вушы.

У бойным самбо дазволеныя удары і ўдушанні пры наяўнасці дапаможнай зашчытнай экіпіроўкі (шлем, рукавіцы, щыткі).

Самбо характарызуецца высокай пракладнай эфэктыўнасцю і разнастайнасцю тэхнічных асноваў.

Фізічны развіццё:

1. Развіццё выбуховае сілы і хуткаснай вынослівасці.
2. Умацаванне связачнага апарату і мышц убывага цела.
3. Навучанне бяспечнаму паўпадку і групоўцы.

Псіхалагічны аспект:

1. Ухаванне рэшучасці і ўміння дзейнічаць у кантакце.
2. Развіццё тактычнага мыслення ў дынамічнай сітуацыі.
3. Навыкі самабраньня ў рэальных умовах.