Ciu-citsu

Ýaponiýa, Döredilen ýyly: 1530 ýyl

Döredilen ýyly: 1530 ýyl

Японское джиу-джитсу (Jujutsu) — традиционное японское боевое искусство, представляющее собой комплексную систему ближнего боя с использованием бросков, болевых и удушающих приёмов, ударов, а также работы с оружием и против вооружённого противника. Название переводится как «искусство мягкости» (джу — мягкость, дзюцу — искусство, техника).

История спорта

Iaponiýa džiú-džitsunyň taryhy orta asyr Yaponiyasyna baradyr. Bu sungat Xeyan döwrinde (794–1185 ýyllar) samuraýlar arasynda geliýärdi, bu döwürde söweşiji silahyny ýitirende ýakyn baryş ulanmak üçin.


Ilkinji resminamalaşdyrylan mekdepler (ryu) džiú-džitsunyň XV–XVI asyrda peyda boldy. Her mekdep özüne mahsus tehniki we filosofiýasyny ussatdan şagyrda geçýärdi.


Gyzyl döwür

XVII–XIX asyrlar — Edo döwri džiú-džitsu üçin gyzyl asyr boldy. 2000-den gowrak resmiýetli mekdepler (ryu) bar edi, her biri öz aýratynlyklary bilen.

Tehniki zat çykyşlary, agyry beriji gripler, boğmaklar, ömre möhüm nuşgalara derňemeler (atemi), kinжал bilen iş (tanto), taylyk bilen iş (dźyo) we beýleki silah görnüşlerini öz içine alýardy.


Häzirki wagt transformasiýasy

1882-nji ýyl — Džigoro Kano džiú-džitsu tehniklerini sport ulanylyşyna uýgunlaşdyryp, dźyudo döredýär.

1900-nji ýyllar — giliç daşymakha notgurnamanyň we samuraýlaryň sosial statusynyň üýtgäninden soň, džiú-džitsu graždanski dörediji sungata öwrülýär.

1950-nji ýyllar — ilkinji beýleki döwletlerara federasiýalar döretilýär, bähbit bellimlileýji düzgünleri standartlaşdyrmaga başlaýar.

2000-nji ýyllar — Iaponiýa džiú-džitsu federasiýasy we Halkara džiú-džitsu federasiýasy (JJIF) häzirki bähbit düzgünlerini birmeňzeşdirýär.


Şu gün adaty iaponiýa džiú-džitsusy dünýäniň 100-den gowrak döwletinde peýdalanylýar, samuraý däpleriniň baglanyşygyny üpjün edýär.

Russiýa / GDA

Rossýada Ýaponiýa džiú-džitsusyna garşylyk 1990-njy ýyllarynyň başynda, çägek açylandan we Ýaponiýa bilen medeni alyş-üýçgyn başlamandan soň döredi. Ilkinji bölümleýler Moskwada, Sankt-Peterburgda we Wladiwostokda peyda boldy.


Esasy etaplary

1990-njy ýyllar — Ilkinji džiú-džitsu mekdepleriniň açylmagy, Ýaponiýa terbiýçilerini çagdyrmak

2000-nji ýyllar — Milli federasiýany döretmek, Rossiya çempionatlaryny geçirýän döwür

2010-njy ýyllar — Gulaklyk klublarynyň tiz ösüşi, rossiya sportçylarynyň Ýewropa we dünýä çempionatlarynda gatnaşmagy

2020-nji ýyllar – häzirki wagta çenli — MDG döwletlerinde federasiýalaryň ygtybarly gurluşyny döretmek, Ýaponiýadan usdalaryň yzygiderli seminarlary


Häzirki häsiýet

Şu gün Ýaponiýa džiú-džitsusy Rossiya, Ukraina, Belorus, Gazagystan we beýleki MDG döwletleriniň köp sebitlerinde peýdalanylýar. JJIF we Ýewropa džiú-džitsu federasiýasy bilen hyzmatdaşlyk edýän milli federasiýalar işleýär.


Rossiya sportçylary dünýä we Ýewropa çempionatlarynda yzygiderli baýramçylyk meýdanlaryny eýelemäge. MDG döwletlerinde Ýaponiýa mekdepleriniň däplerini üpjün edýän ilkinji derejeli döýler we gulaklyklar ulgamy işleýär.

Düzgünler

Ýaryşlar Häzirki dünýä džiú-džitsu federasiýasy (JJIF) we milli federasiýalaryny standartlary bilen dolandyrylýar.


Çaknyşyk formaty

  1. Tatamy: 10×10 metr (çaknyşyk zonasy 8×8 metr)
  2. Wagt: 2 raund 3 minutdan, 1 minut aralyk (amatörler); 3 raund 3 minutdan (professional)
  3. Ekipirówka: Kimono (džiú-džitsu gi), bälgüçler, goragly dubulga, kap, pah gorag


Hereketleri bahalaýyş

Ballar şunlar üçin berilýär:

  1. Üýtgeýjiler bilen gözegçilik (2–4 bal)
  2. Üýtgeýjiler we agyryly hereketler (3–5 bal)
  3. Boğma hereketler (4–6 bal)
  4. Rugbat berlen zonalara takyk dartgynlar (1–3 bal)
  5. Çaknyşykdaky işjeňlik we gözegçilik


Ýasak hereketler

  1. Enelere we umurtga dartyşlar
  2. Paha dartgynlar
  3. Kiçi boğazlara hüjümler (barmaklar, myşçaklar)
  4. Başga hyzmatly üýtgeýjiler
  5. Ýatyr rakibe dartgynlar bilen hüjümler (käbir kategoriýalarda)
  6. Tatamy dereklerine çykarmak maksady bilen


Ýeňiş erkli (teslim bolmak, nokaut, tehniki üstünlik) ýa-da hakimlerin karary boýunça berilýär.

Artýkmaçlyklary

Iaponiýe džiú-džitsu iň ähli umumy we adaty döwletçilik sungatlarýnyň biri hasaplanýar, özüni goramak, fiziki taýdanlyk we ruhy inkiş üçin.


Fiziki inkiş

  1. Üýtgärän güýç, çyjgynlyk, daýymlyk we koordinasiýa
  2. Çaganyň ähli eteklerini güýçlendirmek, duruşy gowulandyrmak
  3. Öý howply ýagdaýlarda topary düzmek we howpsuz ýygnamak ukyby
  4. Ürçi-waskulyar ulgamyň işleýşini gowulandyrmak


Psixologiýa taýdanlygy

  1. Serdaşa we terbiýäçä hormat öwretmek (adaty eňjiler)
  2. Konsentrasiýa, aýdyňlyk we özüni dolandyrmak inkişini
  3. «Üýkgünellik» filosofiýasyny düşünmek: tassyklyk arkaly ygtyýar
  4. Disiplina we dojó etiketyni berjaý etmek


Kimi maýyrlaýar

  1. 6–10 ýaş — Ilkinji taýdanlyk, OFP, esasy elementleri we etiket öwrenmek
  2. 11–15 ýaş — Tehniki işleýän etmek, seminariýalara we bäsleşiklere gatnaşmak
  3. 16+ ýaş — Öňe taýdanlyk derejesi, ululyk bäsleşikleri, terbiýäçi taýdanlygy


Amaly peýdasy

Iaponiýe džiú-džitsu howply özüni goramak üçin gowy hereket edýär, doly çemalaşdyrylan çemalaşdyrylan çemalaşdyrylan: atma, agyryly kabul, boğmak, silahly hüjümçä garşy işlemek. Ähli ýaşdaky erlekler we aýallar üçin maýyr. Beýleki döwletçilik sungatlaryny öwrenmek üçin ajaýyp esas bolýar.


«ProBoi» portalynda sertifikasirowany terbiýäçiler bilen bölümleýin tapyş, okuw prosesi federatiw sport taýdanlyk standartlaryna laýyklykda gurlan.