Кунг-фу (Гунфу) — традиционное китайское боевое искусство, представляющее собой комплексную систему физических и духовных практик. Термин «кунг-фу» в широком смысле означает «мастерство в любом деле», но на Западе закрепилось как название китайских боевых искусств.
Kung-fu
Hytaý, Döredilen ýyly: -221 ýyl
Döredilen ýyly: -221 ýyl
История спорта
Kung-fu — umumy termin, köplen Günbatarda Hytaý döwlet söweş sungatyny beýan etmek üçin ulanylýar, daşky stil we filosofiýa üstünlik berilýär. Wushu (武术) hytaý dilinde «söweş sungat» diýmek bolup, netijelilige esaslanýan häzirki zaman söweş sungatyny beýan etmek üçin köplen ulanylýar, olar aýratyn yaryşlarda gözel, atletik hereketleri görkezýärler. Guoshu (国术) «millet söwiýaty» diýmekdir. Käbinde Hytaýda daşky söweş sungatyny milli buýsançlyk we medeni meras-göterşiniň bir bölegi hökmünde köpleşdirmek üçin ulanyldy. Aňsat öýtmek üçin: kung-fu — umumy düşünje, wushu has köp sport we netijeliligi, guoshu bolsa däpler we milli özgerişi gönükdirýär.
Kung-fu taryhy müň ýyllaryň yzany, Hytaýyň öz taryhy bilen çuňlukly baglanyşykly. Hytaýda söweş sungatynyň iň irki esasy ýazgylarynyň biri afsonaly Sary imperator (Huandi) bilen bagly, diýlýär-de, ol e. e. 2698–2598-nji ýyllarda häkimçilik etdi. Köne ýazgylara görä, Sary imperator harp täzelemelerini dolandyrmak bilen bir hatarda, äsirleriiň eli-äwüs döredijiligini öwretdi, bu kung-fuň iň irki görnüni hasaplaýarys. Monklar we alymlar dem alyş pratikalaryny, meditasýany we fiziki hereketleri geçirip, both hem akyl ösdürdiler. Bu irki amallary aýaklaý, häzir görüp durýarys iň içki stil kung-fu, mysal üçin taijiquan. Wagt geçdikçe bu pratikalar doly sistemli söweş sungatyna öwrüldi. Şaolin monkları budda ugurlaryny söweş usullary bilen garyşdyrdylar.
Russiýa / GDA
В России интерес к кунг-фу возник в конце 1980-х годов, в период перестройки. Фильмы о боевых искусствах и открытие границ для культурного обмена с Китаем способствовали популяризации кунг-фу. Первые секции появились в Москве, Ленинграде (Санкт-Петербурге), Владивостоке и других крупных городах.
Ключевые этапы
1988–1990 — Открытие первых официальных групп кунг-фу в СССР
1990-е — Создание национальной федерации, приглашение китайских инструкторов, начало выдачи официальных степеней
2000-е — Активное развитие сети клубов, проведение чемпионатов России и международных семинаров
2010-е – настоящее время — Формирование устойчивой структуры федераций в странах СНГ, регулярное участие в чемпионатах мира
Современное состояние
Сегодня кунг-фу практикуется во всех регионах России, Украины, Беларуси, Казахстана и других стран СНГ. Действуют национальные федерации, сотрудничающие с международными организациями кунг-фу и IWUF.
Российские спортсмены регулярно занимают призовые места на чемпионатах мира и Европы. В странах СНГ действует разветвлённая сеть специализированных школ и клубов, сохраняющих традиции различных стилей.
Düzgünler
Ýaryşlar beýleki kün-fu beýleke milli federasiýalaryny standartlary bilen dolandyrylýar.
Ýaryş formaty
- Taolu (formal):
- Meýdan: 14×8 metr haly
- Wagt: kategoriýa boýunça 1–5 minut
- Bahalandyrmak: Ýerine ýetiriş tekniki, güýç, tizligi, koordinasiýa, stil, ruh
Sparring:
- Meýdan: 10×10 metr haly ýa-da sahna
- Wagt: 2–3 raund à 2–3 minut, 1 minut aralyk bilen
- Ekipir: Goragly dubal, bälgüçler, kaapa, maşyn gorag, oýrun üstüne padlar
Hereketleri bahalandyrmak (sparring)
Ballar şunlar üçin berilýär:
- El bilen takyk uruşlar (1–2 ball)
- Oýrun bilen takyk uruşlar (2–3 ball)
- Üstünlik bilen süýşdirmekler (2–4 ball)
- Tehniki üstünlik we taktik
Ýasak hereketler
- Enje ýa-da, umurtga, maşynlara uruşlar
- Dirsek we tize bilen başa uruşlar (amatör ýaryşlarda)
- Boğmak we agyry berýän hereketler (käbir kategoriýalarda)
- Ýatdyrylan raýbata hüjümler
- Süýşdirmeksiz baş tutmaklar
Ýeňiş ballar, nokaut, tehniki nokaut ýa-da raýbat diskualifikasiýasy arkaly berilýär.
Artýkmaçlyklary
Kung-fu hasaplanylmaň enelem barada we ruhy ösüş üçin iň aýdyň we köp taraply döwüş sungaty hasaplanýar.
Denje ösüşi
- Çyzyklylygy, koordinasiýany we deňleşikligi ösdürmek
- Beýleki beden myşsany güýçlendirmek, duruşy gowulaşdyrýar
- Ýürek-gem-käýzyk ulgamy işini gowulaşdyrmak
- Çaltlygy, güýji we daýymlygy ösdürmek
- Gurupirlemek we howpsuz ýygylyş näsazlygy
Psihologiýa tarapy
- Serdaşa we mugallyma hormat öwretmek (güýçli salamlaşyk)
- Konsentrasiýany, ornatylygy we özüni dolandyryşy ösdürmek
- Hytaý döwüş sungatynyň filosofiýasy: beden we ruhyň aýdýnlygy
- Disiplina we adaty berjaý etmek
Kim üçin laýyk
- 6–10 ýaş — Ilkinji taýýarlyk, ÜMTP, esasy elementleri we adaty öwrenmek
- 11–15 ýaş — Tehniki işleýän etmek, yarışlarda gatnaşmak (formalary we sparring)
- 16+ ýaş — Öňe taýdan dereje, ululyk turnirlary, mugallymlyk taýýarlygy
Amaly peýdasy
Kung-fu tehnikalarynyň we stiliniň köpüligi sebäpli özüni goramak üçin gowudür. Her ýaşa gelýän erkekler we aýallar üçin laýyk. Beden we ruhyň aýdýn ösüşini gözläýänler, şeýle hem hytaý medeniýeti we filosofiýasyna gyzyklanýanlar üçin aýratyn maslahat berilýär.